Uribarri Ganboa eta Gebara - Ullíbarri Gamboa y Guevara
Gebara familiaren eta Uribarri Ganboaren arteko harremana funtsezkoa da, herri hau izan baitzen Ganboa adarraren jatorria, Gebara leinuko zatiketa garrantzitsuenetakoa dena. XII. mendearen amaieran, Uribarri Ganboaren lurraldea Sancho Pérez de Guevara (edo de Ganboa) jaunaren eskuetara igaro zen. Familiaren adar berri honek geroago izena emango zion Ganboa talde boteretsuari, Erdi Aroan zehar Euskal Herrian izandako bandoen arteko gerra odoltsuetan paper garrantzitsua izan zuten bi taldeetako bat. Herriaren izenak berak, Uribarri Ganboa, lotura sakon hori islatzen du, euskeraz "Ganboako Uri (poblado) barri (nuevo)" esan nahi baitu. Gebara toponimoaren jatorria, berriz, lehenagokoa da, Gebara izena ziurrenik erromatarrek "Gebala" bihurtu baitzuten, eta horiek inguru horretan finkatu ziren, Gebarako Santa Luzia aurre-erromatar aztarnategiak frogatzen duen bezala. Klaudio Ptolomeo greziar geografoak Gebala aipatu zuen K.a. II. mendean, bardulo tribuaren lurraldek...
